KurtuluÅŸ Savaşı yıllarında Ankara’da , Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükümeti adıyla yeni bir yönetim kurulmuÅŸtu . Fakat bu yeni yönetimin rejimi henüz belirtilmemiÅŸti. Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükümeti özünde ulusal egemenliÄŸe dayalı bir hükümetti.Fakat Yeni Türkiye’yi devlet ÅŸekillerinden , yönetim biçimlerinden birine uygun olarak resmen ilan etmek gerekiyordu . Yani sıra devletin adının konmasına gelmiÅŸti.
Atatürk , yeni devletin ÅŸeklini cumhuriyet olarak kabul etmeyi düÅŸündü. KurtuluÅŸ Savaşı yıllarında bu fikrini açıklamayıp , uygun bir zamanı beklemiÅŸti . Büyük Zafer’den sonra artık bu an gelmiÅŸ bulunuyordu. Aslında , Erzurum ve Sivas Kongrelerinin kararlarıyla Büyük Millet Meclisi’nin programları tamamen demokrasiye dayanmaktaydı. Saltanatın artık hiçbir etkinliÄŸi kalmamıştı. Son padiÅŸah da yurttan ayrılmış , saltanat kaldırılmıştı . Åžimdi sıra Atatürk’ün kafasındaki Cumhuriyet Yönetimini resmen ilan etmeye gelmiÅŸti.
Atatürk , 28 Ekim 1923 akÅŸamı birkaç arkadaşını Çankaya’daki köÅŸküne davet ederek yemek sırasında arkadaÅŸlarına :
- Yarın, cumhuriyeti ilan edeceğiz , dedi.
Misafirler hiç ÅŸaşırmadılar . Zaten böyle bir hareketi bekliyorlardı .
Atatürk , TeÅŸkilat-ı Esasi’ye ( Anayasa’ya ) konmak üzere ÅŸu öneriyi hazırladı :
“ Türkiye Devletinin ÅŸekli cumhuriyettir. Türkiye Devleti Büyük Millet Meclisi
tarafından idare olunur.”
Böylelikle yeni devlet ÅŸeklinin cumhuriyet olacağına kesin olarak kara verildi.
29 Ekim 1923 akÅŸam saat : 18.45’te TBMM oturumu açıldı. Atatürk’ün önceden hazırlattığı Anayasa maddesinin görüÅŸülmesine geçildi.GörüÅŸmeler sonunda öneri kabul edildi.Milletvekilleri ayaÄŸa kalkarak üç kez “YaÅŸasın Cumhuriyet !” diye bağırdılar.
29 Ekim 1923 Pazartesi günü saat : 20.30’da Cumhuriyet ilan edildi.
Cumhuriyetin ilanından sonra cumhurbaÅŸkanlığı seçimine geçildi. Ulusal KurtuluÅŸ Savaşı’nın büyük kahramanı Ankara Milletvekili Gazi Mustafa Kemal PaÅŸa , ilk cumhurbaÅŸkanı seçildi.CumhurbaÅŸkanı seçiminden sonra sonuç , 101 parça top atılarak halka duyuruldu.
CumhurbaÅŸkanlığına seçilen Atatürk kürsüye gelerek bir konuÅŸma yaptı. Heyecanlı ve kararlı konuÅŸmasını ÅŸu sözlerle noktaladı :
- Türkiye Cumhuriyeti , cihanda iÅŸgal ettiÄŸi mevkie layık olduÄŸu eserleriyle ispat edecektir . Türkiye Cumhuriyeti , mesut .muvaffak ve muzaffer olacaktır
ULU ÖNDERÄ°MÄ°ZÄ°N 29 EKÄ°M 1923 ‘TE KURDUÄžU VE MÄ°LLETÄ°MÄ°ZE ARMAÄžAN ETTİĞİ CUMHURÄ°YET BAYRAMINIZI EN Ä°ÇTEN DÄ°LEKLERÄ°MÄ°ZLE KUTLARIZ. GÜMYAD YÖNETÄ°M KURULU ADINA BAÅžKAN REMZÄ° ACAR
.gif)
.jpg)